Bir Matematiksel Gizem, Bir Hayat Hikâyesi: 11 ile Bölündüğünde Kalan Sayı Nedir?
Bir Sabahın Gelişi
Kayseri’nin o dar sokaklarında yürürken, her adımda karşımda yeni bir hayat parçası buluyorum. Buradaki insanlar, işlerini her zaman doğru yapmaya çalışan, sabırlı, ama bir o kadar da kayıtsız olan insanlar. Yağmur yeni durmuştu ve her şey ıslaktı; hava biraz serindi, ama sabahın taze kokusu vücuduma işlemişti. Yavaşça yürürken, kafamda bir soru dönüp duruyordu: “11 ile bölündüğünde kalan sayı nedir?”
Evet, böyle sorular bazen kafama takılır, daha doğrusu hayatın karmaşıklığı içinde basit bir şeyleri düşünmek, insanı rahatlatır. Matematik, ne kadar soyut olsa da, bazen bana hayatın sırlarını anlatır gibi gelir. Mesela, bu soruyu sorarken tam olarak neyi kastettiğimi çok iyi biliyorum. 11 ile bölünen bir sayı, kendi içinde bir anlam taşır mı? Kalan, bir anlam ifade eder mi? Yoksa sadece bir rakam mı?
Hayatımda Bir Gün
Bir gün var ki, o günü hatırladıkça hep bu soruyu sorarım. 11 ile bölündüğümde kalan sayı nedir, diye. O gün, Kayseri’nin o kadar alışkın olduğum havasının tam tersine, her şeyin farklı olduğu bir gündü. Gözlerim, hep bildiğim o kadim taş binalardan birine takıldı. Burası, eski bir okuldu; içinde çok fazla anı barındırıyordu. Her köşe, her duvar, her oda beni başka bir zamana götürüyordu. O zamanlar, 16 yaşındaydım. Yalnızdım, ama kalabalık bir dünyada.
Bir sabah, hayatımın o anında yaşadığım bir duyguyu anlayabilmek için tek bir cevaba ihtiyaç duydum: 11 ile bölündüğümde kalan neydi?
Okulda Bir Hatıra
O sabah okula gitmek için kapıdan çıkarken, annem bana yine aynı sözleri söylemişti: “Başarılı ol, ama kendini unutma.” Annem, beni hep böyle uyarırdı. Şehirdeki herkesin başarılı olmak için yarıştığı bu dünyada, tek istediğim şey duygularımı yaşamak, ama bir şekilde başaramamak gibi hissediyordum. Bir yanda annemin söyledikleri, diğer yanda okulun dayattığı mükemmeliyetçilik. 11 ile bölündüğümde kalan sayı gibi, ben de her zaman bir eksiklik hissiyle baş başa kalıyordum. O eksikliği hissetmek zordu ama gerçeği kabullenmek de zorlayıcıydı.
O gün, sınıfta bir soruya odaklanmıştım. Matematik öğretmenim çok kararlıydı, konuya tamamen hakim, ama bir şekilde dikkatimi dağıtan başka bir şey vardı. O anda, öğretmenin sırasıyla tahtaya yazdığı soruyu görünce, içimde bir şeyler kıpırdadı: “11 ile bölündüğünde kalan sayı nedir?” Bir soru, çok basit görünse de benim için çok şey ifade ediyordu.
11 ile Bölündüğümde Kalan Sayı
Evet, işte tam bu noktada, zihnimde bir şeyler yerli yerine oturdu. “11 ile bölündüğümde kalan sayı nedir?” diye düşündüğümde, bunu matematiksel bir işlem olarak almakla kalmıyordum. Bu soru benim için bir yolculuktu, bir çıkmaz sokağa girmem gibi. Her anın içinde gizli bir anlam vardı. Ve belki de içsel olarak bu soru, kendi eksikliklerimi, hayal kırıklıklarımı ve umutlarımı simgeliyordu. Belki, 11 ile bölünmüş bir hayatın içinde her zaman kalan bir şey vardı; bir his, bir düşünce, bir beklenti.
Bu soruyu ilk kez duyduğumda, hayata dair büyük bir anlam arayışı vardı içimde. “Kalan” her zaman bir eksikliği, ama bir yandan da bir tamamlanmayı işaret eder gibiydi. Yani, 11 ile bölündüğünde kalan 1 mi? 2 mi? Ya da başka bir rakam mı? Gerçekten de bu küçük ama anlam yüklü soru, kalbimdeki bir boşluğu tamamlıyor gibiydi.
Umutsuzluğun Ardında Bir Umut
Yavaşça matematik sorusuna doğru yöneldim. Hocalarım ve arkadaşlarım etrafımda dönüp duruyordu, ama ben düşüncelerimle başka bir yerdeydim. O an içinde kaybolduğum o matematiksel çözümün arkasında bir şeyler vardı. 11 ile bölünmek, hayatın karmaşası içinde neyi simgeliyordu? Kalan sayı neydi? Sadece bir rakam mıydı, yoksa bir anlam mı taşıyordu?
Bu düşünceler arasında kaybolmuşken, birden aklıma geldi. İnsanlar da birer sayı gibiydi. Bir başkasıyla bölündüğümüzde, her zaman bir şey kalıyordu; ya bir hatıra, ya bir duygu. Kimi zaman bir hüzün, kimi zaman bir gülümseme. Ama hep bir şey kalıyordu.
O an hissettiğim hayal kırıklığını geçiştirmek kolay değildi. Bir sınavın, bir başarısızlığın, bir kaybın acısıydı bu. Ama içimde bir umut da vardı. Zaten hayatta her şeyin bir anlamı olduğunu düşünürdüm. Hatta, 11 ile bölündüğünde kalan sayı bile bir anlam taşıyor olabilir, diye düşündüm.
Bir Çözüm Bulmak
Öğleden sonra okuldan dönerken, bu duyguları bir kenara bırakmaya karar verdim. 11 ile bölündüğümde kalan sayı belki de çok basitti, ama benim için çok büyük bir anlam taşıyordu. O günü hatırladıkça, içimdeki kaybolmuşluğu ve kaybettiklerimi bir anlık bir çözümle tamir etmeye çalıştım.
Bir çözüm bulmak, her zaman kolay olmasa da, hayatta çözülmeyen soru yoktu. 11 ile bölündüğümde kalan sayı gibi, hayat da bazen karmaşık görünse de, bir yerden sonra bu karmaşıklığı anlamaya başlıyorsunuz.
Sonuç
Gün batarken, Kayseri sokaklarında yürürken, 11 ile bölündüğümde kalan sayı sorusu aklımda dönüp duruyordu. Her zaman hayatta kalan bir şeyler vardır: bir umut, bir hayal, bir sebep. 11 ile bölündüğünde kalan sayının anlamı, bazen sadece matematiksel bir işlem olamaz. O sayı, belki de hayatın bize sunduğu bir hatırlatmadır: Her zaman bir eksiklik, ama o eksiklikte bir tamamlanma bulunur.
Ve ben, her gün biraz daha fazla büyürken, bu küçük sorunun beni nasıl derinlere çektiğini fark ettim. Bazen, küçük bir matematiksel soru bile insanın duygusal yolculuğuna dönüşebilir.