Kategori: Makaleler

Pisi Neye Denir? Gelenekten Geleceğe Bir Kelime Yolculuğu Düşünün, bir sabah akşam çayı için oturduğunuzda eski bir dostunuz, “Pisi yap, bu işi hemen çözeriz” diyor. İlk başta bu kelimenin ne anlama geldiğini soruyorsunuz. “Pisi” ne demek, gerçekten öyle bir şey var mı? İster çocukluk yıllarınızda bir kelime olarak kulaktan kulağa yayılan, ister köyde yaşadığınız eski zamanlardan bir hatıra olsun, “pisi” kelimesi her zaman merak uyandırıcı bir anlam taşımıştır. Hatta birçoğumuz için bu kelime, sadece kulağa hoş gelen bir ses değil, toplumun, tarihsel birikimin ve bazen de mizahın bir sembolü olmuştur. Ama gerçekten “pisi” nedir? Sadece bir tabir mi, yoksa sosyal…

pH Değeri Neden Önemlidir? Antropolojik Bir Perspektif Bir gün, uzak bir köyde, yerel halkla sohbet ederken ilginç bir şey fark ettim. Yerliler, doğada dengeyi sağlamak için kullandıkları belirli bitkiler hakkında konuşuyorlardı. Bu bitkiler, topraklarının pH değerine göre belirleniyordu. Toprağın asidik veya alkali olup olmadığı, yetiştirdikleri ürünlerin kalitesini doğrudan etkiliyordu. Benim için, bu sohbet, pH değerinin yalnızca bilimsel bir kavram olmadığını, aynı zamanda kültürel bir sembol haline geldiğini gösterdi. Peki, pH değeri bir kimyasal terim olmaktan nasıl çıktı ve toplumların kültürel yapılarında nasıl bir anlam kazandı? İnsanlar için bu değerin önemi, sembolizmin, ritüellerin ve kimlik oluşturmanın içinde nasıl şekillendi? Gelin, bu…

Düçar Nedir? — Psikolojik Bir Mercekten İçsel Bir Yolculuk Giriş: Beklenmedik Bir Karşılaşma Hayat bazen hiç beklemediğimiz anda, “dur bakalım” diyebileceğimiz anlarla dolu. Bir sabah uyanırsınız, ruh haliniz hafif… Sonra bir haber, bir olay, bir anlık karşılaşma — ve bir anda “tutulmuşluk”, “yakalanmışlık” hissi kaplar sizi. “Ne oluyor?” dersiniz, ama cevap gelmez. İşte bu ani duygu, bazen aklınızda, bazen bedeninizde bir sarsıntı bırakır. Türkçede bu durumu tanımlayan eski bir kelime vardır: Düçar. Peki “Düçar ne demektir?” Kelime anlamıyla uğramış, yakalanmış, tutulmuş demektir. ([kelimeler.gen.tr][1]) Ancak bu basit tanım, hepimizin zaman zaman yaşadığı içsel sancı, zihinsel sarsıntı, duygusal çalkantı veya sosyal karşılaşmalar…

Bit Kıyafette Ne Kadar Yaşar? Antropolojik Bir Bakış Giriş: Kıyafetlerin Derinliklerinde, Bir Bitin Hikayesi Antropologlar olarak, kültürlerin bizlere sunduğu zenginlikleri keşfetmeye adadığımız hayatımızda, her şeyin sembollerle, ritüellerle ve kimliklerle iç içe olduğunu fark etmek oldukça ilginçtir. Kıyafetler, yalnızca bedenimizi örtmek için kullandığımız bir araç değil, aynı zamanda toplumsal kimliğimizi, aidiyet duygumuzu ve kültürel bağlamımızı ifade eden önemli bir unsurdur. Fakat, bu kıyafetlerin bir başka katmanı da vardır: bakteriler, mikroorganizmalar ve parazitler. İçinde bulunduğumuz modern dünyada, “bitler” gibi küçük, görünmeyen varlıklar dahi, giysilerimizin derinliklerinde yaşama alanı bulabilir. Bu yazıda, bitlerin kıyafetteki yaşam sürelerini sadece biyolojik değil, kültürel ve antropolojik bir perspektiften…

Kısa Süreli Durdurma Ne Demek? Antropolojik Bir Perspektif Hayatın temposu hiç hız kesmez. Koşuşturmacalar, günlük işler, ailevi sorumluluklar ve toplumsal beklentiler derken, bir süreliğine durmanın nasıl bir anlam taşıyabileceğini düşündüğümüzde, aslında bu durma anı kültürel bağlamda çok farklı şekillerde tanımlanabilir. Kısa süreli durdurma kavramı, modern dünyada genellikle bir eylemin geçici olarak durması olarak algılanır. Ancak, bu kavramın kültürel yansıması çok daha derindir ve farklı toplumlarda farklı anlamlar taşır. Düşünsenize, bir toplumun temel ritüelleri ve günlük yaşamı arasındaki dengeyi; insanlar nasıl bir anlık durma ile bir araya gelir, kimliklerini nasıl şekillendirir? Hadi, kısa süreli durdurma kavramını kültürel görelilik ve kimlik oluşumu…

Felsefede Betimleme: Toplumsal Yapılar ve Bireylerin Etkileşimi Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Bir toplumun yapısını anlamak, onun insanlarıyla derin bir empati kurmayı gerektirir. Bizler, etrafımızdaki dünyayı sadece gözlerimizle değil, aynı zamanda ruhumuzla da algılarız. Toplumsal yapılar, kültürel pratikler, cinsiyet rolleri ve güç ilişkileri arasında sürekli bir etkileşim vardır. Bazen bu karmaşık dünyayı anlamak için soyut kavramlardan yararlanırız. Felsefede betimleme, bu soyutlamaların ve derin analizlerin en önemli araçlarından biridir. Peki, felsefede betimleme nedir? Bu soruya, hem entelektüel hem de sosyolojik bir bakış açısıyla yaklaşarak, toplumsal normlar, eşitsizlikler ve gücün farklı yüzlerine nasıl yansıdığını inceleyebiliriz. Felsefede Betimleme: Temel Kavramlar ve Anlamı Felsefede betimleme,…

Günlük Yaşam Becerileri Hangi Etkinlik Türüdür? Giriş: Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Arasında Bir Düşünsel Yolculuk Günlük yaşam becerileri üzerine düşündüğümüzde, birinin kahvaltı yapması, kıyafetlerini seçmesi veya sabah rutinini oluşturması gibi basit eylemler aklımıza gelir. Ancak, bu sıradan etkinlikler, insan varoluşunun derin sorgulamalarını içeren felsefi sorularla ilişkilendirilebilir. İnsanlık tarihinin en büyük düşünürleri, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi farklı alanlarda yaşamın anlamını çözmeye çalıştı. Peki, bu sıradan günlük aktiviteler, bir kişinin kimliğini, değerlerini ve bilgiye olan yaklaşımını nasıl etkiler? Bir sabah, bir insan gözlerini açar, güne başlar. Ama bu basit eylem, kişinin varlık algısı, bilgi anlayışı ve etik değerleriyle ne kadar bağlantılıdır?…

Cemil Said Bey Kimdir? Türkiye’nin Modernleşme Sürecinde Bir İsim Her dönemin kendine has kahramanları vardır. Kimileri halk arasında tanınır, kimileri ise zamanla unutulur. Peki ya tarih yazıcıları? Ya da bizim yerel tarihimize, kültürümüze önemli katkılarda bulunmuş ama adını her zaman duyuramayacak kadar geri planda kalmış insanlar? İşte bu yazının kahramanı da tam böyle biri: Cemil Said Bey. 19. yüzyılın sonları ve 20. yüzyılın başlarında, Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerinden Cumhuriyet’in ilk yıllarına kadar yaşamış ve önemli bir rol oynamış olan bu şahsiyet, Türkiye’nin modernleşme sürecine dair önemli bir figürdür. Ama kimdir Cemil Said Bey? Neden onun adını, günlük yaşamımızda sıkça duymuyoruz?…

Now Nerelerde Kullanılır? Geleceği Şekillendiren Bu Teknoloji Nereye Gidiyor? Bir sabah, saat 7:30 gibi telefonum çaldı. Evet, hepimizin cep telefonları artık alarm gibi bir yardımcıya dönüştü. Ama bu seferki bir bildirim değildi, bir arkadaşım arıyordu. “Duydun mu? Now uygulaması artık sadece alışveriş için değil, bütün günlük işler için kullanılabilir hale gelmiş!” dedi. “Ne yani, Now’a sadece alışveriş değil, yemek siparişi veya hatta araba kiralama gibi şeyler de mi eklenmiş?” diye sordum. O an düşündüm, gerçekten de teknolojinin geldiği noktada her şeyin bir tık kadar uzakta olması, tüm hayatımızı nasıl değiştirdiğini… Evet, bugünün modern dünyasında, hızlı ve etkili olabilmek için kullandığımız…

Nitel Anlam Nedir? Tarihsel Bir Perspektiften Derinlemesine Bir İnceleme Geçmişi anlamak, bugünü yorumlamanın anahtarlarını sunar. Her tarihsel olay, kendi zaman diliminde ne kadar soyut görünürse görünsün, onu analiz etmek, bugün yaşadığımız dünyayı daha derinlemesine kavrayabilmemizi sağlar. Geçmişin izlerini takip etmek, yalnızca tarihi bilmek değil, insan deneyiminin evrimini, kültürleri, değerleri ve toplumsal yapıları anlamaktır. Bu anlamı kavrayabilmek için, tarihsel bir olguyu nitel anlam üzerinden okumak oldukça önemlidir. Nitel anlam, genellikle soyut, öznellik barındıran ve bağlamsal olarak değişebilen bir anlam türüdür. Bu yazıda, “nitel anlam” kavramını tarihsel bir bakış açısıyla ele alarak, farklı toplumsal kesimlerde, dönemeçlerde ve kültürel bağlamlarda nasıl şekillendiğini inceleyeceğiz.…